Z

Zeep maken met loog: 7 veiligheidsregels die je moet kennen

zeep maken met loog

Het maken van zeep heb ik meer dan 3 maanden uitgesteld, omdat ik bang was voor loog. Eerst moest ik er alles over weten. Daarna volgde ik een workshop. En toen was het zover: thuis zeep maken. Ik bedekte mijn hele aanrecht met keukenzeil, zette de afzuigkap op de hoogste stand en opende alle ramen (goed in mijn bedompte studio, kon er één effectief open staan). Ik droeg een verwassen vestje van de H&M, een spijkerbroek, sneakers met sokken, schoonmaakhandschoenen en een veiligheisbril. Wil je leren hoe je zelf zeep maakt? Zorg dan dat je deze 7 veiligheidsregels kent, voordat je begint met zeepzieden.

Voor de zekerheid haalde ik de hoorn van de intercom. Ik was bang dat de keiharde deurbel af zou gaan ‘pakketje voor de buren’ en dat van de schrik de hele natriumhydroxide door de kamer zou spetteren.

De emmer natriumhydroxide opende ik boven de wasbak (dat doe ik trouwens nog steeds). Eerst het water afwegen. Met trillende hand voegde ik de natriumhydroxide toe aan het water. De dampen die eraf kwamen, waren best een beetje beangstigend. Voor alles is een eerste keer en in dit geval ook een tweede en derde.

Tegen de tijd dat mijn eerste huisgemaakte zeep klaar was, bedacht ik me dat het werken met loog minder eng is dan gedacht.

De angst komt voor voor bij beginnende zeepmaker. En dat is helemaal niet erg. Zuivere natriumhydrpxide is bijtend en je moet er heel voorzichtig mee omgaan. Maar zolang je rustig werkt, in een zo goed mogelijk geventileerde ruimte en alle veiligheidsregels in acht houdt, komt het wel goed.

Misschien heb je al meer gelezen over zeep. Toch herhaal ik hier nog een paar dingen, want ik vind het ook belangrijk om uit te leggen waarom je veilig moet werken met loog.

Loog, bijtende soda, natronloog zijn allemaal benamingen voor natriumhydroxide.

Om zeep te maken volgens de koude methode, moet je werken met natriumhydroxide (loog). De 7 belangrijke veiligheidsregels die je moet kennen zijn:

  • gebruik alleen zuivere natriumhydroxide
  • draag handschoenen en een veiligheidsbril
  • giet altijd het loog bij het water en nooit andersom
  • gebruik geen aluminium pannen of kookspullen
  • gebruik een hittebestendige maatbeker voor je loogoplossing
  • gebruik koud kraanwater
  • maak je loogoplossing op een veilige plek

Verderop in het artikel licht ik deze verder toe.

Natriumhydroxide (NaOH) is een extreem bijtend middel. Je kunt er brandwonden van krijgen, wanneer het in aanraking komt met je huid. Net als schoonmaakmiddelen, kan natriumhydroxide gevaarlijk zijn, wanneer je er op een verkeerde manier mee omgaat.

Daarom is het belangrijk dat je aan álle veiligheidsvoorschriften voldoet, voordat je zeep gaat maken. Of je nu voor het eerst zeep gaat maken of al jaren ervaring hebt.

Natriumhydroxide is voor zeepmakers verkrijgbaar in korrels en kristallen. Deze kun je online bestellen bij Natural Heroes.

1. Gebruik alleen zuivere natriumhydroxide

Loog is niet hetzelfde als de gootsteenontstopper die je bij de drogist koopt. Daar kunnen zware metalen in zitten. Zeep maak je daarom met zuivere natriumhydroxide van cosmetische of food-grade kwaliteit.

loogkorrels

Op de verpakking van de natriumhydroxide die je gebruikt voor het maken van zeep moet staan dat het minimaal 99% natriumhydroxide is. Als dat niet op de verpakking of de webwinkel daar niet duidelijk over is, gebruik het dan niet. Geen uitzonderingen.

Je kunt loog online kopen, waar het meestal wordt verkocht onder de chemische naam natriumhydroxide.

Ik gebruik zelf de natriumhydroxide van Natural Heroes. Het is voedselveilig, zuiver en ik maak er goede zeep mee.

Natriumhydroxide
  • Geschikt om zeep mee te maken
  • Loogkorrels 
  • 99% zuiver
  • Snel in huis

2. Draag handschoenen en een veiligheidsbril

De loogkorrels, het loogwater en het zeepbeslag zijn bijtend en kunnen brandwonden veroorzaken. Het dragen van rubberen handschoenen en een veiligheidsbril is daarom noodzakelijk.

Zet je veiligheidsbril op en doe je hanschoenen aan, voordat je begint met zeep maken en doe ze pas af als je klaar bent met opruimen.

Gebruik handschoenen die voor jou het prettig aanvoelen. Ik houd zelf van een stevig paar schoonmaakhanschoenen (ook omdat ze nog een deel van je polsen bedekken). Er zijn ook zeepmakers die nitril hanschoenen gebruiken (zoals de tandarts of huisarts), omdat ze dun zijn en je dan kunt voelen wat je aan het doen bent. Een doos nitril handschoenen kan je soms bij de drogist vinden of online bestellen.

Neem hierbij ook het milieu-aspect mee in je overweging. Met schoonmaakhanschoen kun je veel langer doen en deze hoef je niet na één keer te gebruiken in de prullenbak te gooien.

Een veiligheidsbril kun je kopen bij de bouwmarkt of online. Kies een bril uit die rond de zijkanten en onder de ogen zit om de beste beschermen te bieden tegen spatten en spetters, zoals deze veiligheidsbril.

En nee, je normale bril zal niet goed beschermen tegen spetters. Je ogen moeten helemaal afgedenkt zijn. De veiligheidsbril past bij mij prima over mijn normale bril, maar omdat grote monturen nu in de mode zijn, zou ik het eerst even uittesten. Zo bescherm je jouw ogen en zie je nog steeds wat je aan het doen bent.

Veiligheidsbril
Veiligheidsbril
8.5/10
  • Deze veiligheidsbril beschermt je ogen tijdens het maken van zeep. 
  • Voelt licht en gemakkelijk te dragen. 
Hobbyschort
Hobbyschort
8/10
  • Bescherm je lichaam extra voor rondvliegende zeepspetters.
  • Handig om iets in de zakken te doen, bijvoorbeeld een pen of je telefoon. 
Handschoenen
Handschoenen
7.5/10
  • Deze handschoenen beschermen je handen tijdens het zeep maken.
  • Voor de gevoelige huid.

schort-handschoenen-bril

3. Giet altijd het loog bij het water en nooit andersom

Deze regel leerde ik al vroeg van Brambleberry. Voeg de natriumhydroxide altijd toe aan het water, terwijl je rustig roert om ervoor te zorgen dat alle korrels volledig oplossen.

Giet nooit het kraanwater bij de loog. Als je dit wel doet, onstaat er een harde schil van gedeeltelijk opgeloste loog met daarin een zakje onopgelost kristallen.

In het beste geval zer er dan onopgeloste loog in de zeep. In het ergste geval onstaat er druk in het omhulsel van de loog, waardoor het loogwater uit het vat spuit als een vulkaan of zelfs explodeert.

4. Gebruik geen aluminium pannen of kookspullen

Alumnium en loog gaan op elkaar reageren. Er komen putjes in de aluminium kom en er kunnen schadelijke dampen vanaf komen.

Ook niet geschikt: pannen of muffinvormen met een anti-aanbaklag. Dat gaat reageren op de natriumhydroxide.

Houd het maar gewoon bij roestvrijstallen pannen, lepels, siliconen spatels, plastic maatbekers (PP04). Controleer voor de zekerheid de bodem op een “roestvrijstalen” stempel of in het geval van plastic of het om PP04 plastic gaat. Dat is de plastic die hittebestendig is en geschikt voor het maken van zeep.

5. Gebruik een hittebestendige maatbeker voor je loogoplossing

Wanneer je loog toevoegt aan het kraanwater, kan het flink opwarmen, bijna tegen het kookpunt aan. Zorg daarom dat je een maatbeker hebt die tegen de hitte kan en niet gaat smelten.

Plastic maatbekers met recycling nummer 4 zijn duurzaam genoeg en niet duur. Op deze manier kan je makkelijk het loogwater bij de warme oliën gieten, zonder te morsen.

Wil je echt 100% zeker zijn dat jouw maatbeker geschikt is? Vul hem dan eerst met kokend water, wacht een minuut of vijf en kijk of hij niet smelt of krom trekt.

Het gebruik van glazen maatbekers wordt afgeraden. Natriumhydroxide kan op te duur het glas aantasten.

In dit artikel lees je in welke maatbekers veilig zijn om je loogoplossing in te maken.

6. Gebruik koud kraanwater

Voor een ervaren zeepmaker misschien een open deur, maar ik wil hem toch even benoemen. Doe je natriumhydroxide bij water, dan warmt het snel op. Daarom doe je koud kraanwater in je maatbeker.

Wil je thee gebruiken in plaats van kraanwater? Zorg er dan voor dat de thee helemaal afgekoeld is. Zet het zonodig een tijdje in de koelkast.

Wat gebeurt er als je warm water gebruikt? Of als je water te warm is? Dat kun je loogwater krijgen dat ver voorbij het kookpunt ligt. Kokend loogwater is pas echt eng.

7. Maak je loogoplossing op een veilige plek

Maak je loogoplossing altijd in een zo goed mogelijk geventileerde ruimte en maak deze op een stabiele ondergrond. Dat kan je aanrechtblad zijn (zo lang het maar ver buiten je werkveld is). Ik doe zelf de glazen klep over mijn fornuis heen en maak daar het loogwater klaar.

Er zijn ook zeepmakers die het liever in de gootsteen maken. Dat heeft als voordeel dat als je de maatbeker per ongeluk omstaat, dan het loogwater dan direct in de afvoer terecht komt.

Wil je meer weten over dit onderwerp? Lees dan dit artikel over de veiligheidsvoorschriften of koop mijn e-book.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.