B

Basis #2: Zeep maken ingrediënten

zeep-maken-ingredienten

Zeep maken ingrediënten: wat heb je precies nodig? In dit blog leer je meer over verzeping en de ingrediënten. 

Z eep is een oppervlakteactieve stof. De moleculen hechten zich aan vetten en water. Het beschermlaagje van je huid is gemaakt van vetten waarop het vuil zich hecht. Zeepmoleculen breken die vetten samen met het vuil dat ze bevatten af in water. Daarom is het belangrijk om het natuurlijke laagje van de huid te herstellen na een douchebeurt. Door overvette zeep te maken beperk je de uitdroging van de huid. Overvet, wordt in het Engels ook wel superfat genoemd. Meestal wordt er 5-10% overvet gebruikt in natuurlijke zeeprecepten. 

Wat is verzeping?

Verzeping doet zich voor bij de verbinding van vet met loog op een bepaalde temperatuur. De olie reageert dan op de loogoplossing. Voor harde zeep gebruik je natriumhydroxide om je loogoplossing mee te maken. 

Zelf maak ik alleen zeep op lage temperaturen, meestal tussen de 43 en 47 graden. Het resultaat is zeep en glycerine, een natuurlijk bijproduct van het zeep maken. De loog die voor natuurlijke zeep wordt gebruikt is natrium hydroxide (NaOH). Het vet is bij natuurzeep plantaardig. Dat is zachter voor de huid en verstopt de poriën niet. Als vetten kun je zowel vloeibare als vaste oliën (boters) gebruiken. 

Meestal gebruik ik een mix van olijfolie, kokosolie, shea boter, zonnebloemolie en castor olie. Naast de verzeping van de plantaardige oliën, wil je natuurlijk ook dat je zeepjes lekker ruiken, er mooi uitzien of goed scrubben. Ook deze ingrediënten komen aan bod. 

Zeep maken ingrediënten 

Zeep maken ingrediënten: wat heb je precies nodig? In onderstaande tabel staan alle ingrediënten die nodig hebt om zelf zeep te maken, volgens de koude methode. 

Ingrediënt Essentieel Omschrijving
Natrium Hydroxide Ja Nodig om zeep te maken. Gebruik alleen zuivere loog.
Water Ja Water uit de kraan of gedemineraliseerd. 
Plantaardige olie Ja Koudgeperst is het beste. Denk aan: olijfolie, zonnebloemolie.
Vetten  Ja Zorgt voor overvet. Kokosolie, sheaboter, cacaoboter. 
Etherische olie Nee Geeft een heerlijke geur aan zeep. 
Klei en kruiden Nee Voor kleur, textuur en extra eigenschappen. 

 

Hieronder volgt een uitgebreide toelichting per ingrediënt. 

Natriumhydroxide (NaOH) 

Je kunt geen zeep maken zonder natriumhydroxide, ook wel loog genoemd. Dit is de sterke base die gaat reageren op de vetten. Je lost de vaste kristallen op in water. Ik koop mijn natriumhydroxide meestal bij Natural Heroes. 

NaOH, natriumhydroxide, natronloog of bijtende soda verwijst allemaal naar hetzelfde spul (in het geval van loog de in water opgeloste variant).

Natriumhydroxide - NaOH   

Water

Je hebt water in zeep nodig om de loog te activeren en door de oliën te kunnen mengen. Het meeste water verdampt overigens tijdens het uitharden van de zeep. In de eerste vier weken kan zeep wel 10% van zijn gewicht verliezen. 

Vetten

Vetten gebruik je voor de verzepingsreactie. Deze kunnen heel goedkoop zijn, denk maar aan zonnebloemolie, of juist heel erg duur, zoals rozenbottelolie. Meestal gebruik je een aantal goedkopere vetten, waaronder olijf- en koksolie, en voeg je daar lagere percentages duurdere oliën aan toe met extra fijne eigenschappen.

Door de verschillende combinaties van vetzuren hebben sommige oliën meer verzorgende eigenschappen, terwijl anderen juist beter zijn in reinigen of schuimen. 

Bij het zelf maken van zeep gebruik je vrijwel altijd een combinatie van vloeibare oliën en vaste boters, zodat je een stevig stuk zeep krijgt: 

Olijfolie

Er zijn maar weinig oliën die op zichzelf een goed stuk zeep maken, maar olijfolie is daar één van. Je kunt 100% zeep maken van olijfolie: castille zeep. Olijfolie zorgt voor een milde zeep die je huid op een zachte wijze reinigt en verzorgt. Mijn favoriete olijfolie is de milde variant van Eko Plaza. 

olijfolie-ekoplaza

Zonnebloemolie

Heeft een hoog gehalte aan vetzuren en vitamine E. Zonnebloemolie produceert verzorgde schuim voor de huid. Ik gebruik meestal een laag percentage, omdat zonnebloemolie de zeep ook plakkerig kan maken. 

Kokosolie

Kokosolie zorgt voor een harde en rijk schuimende zeep. Daarnaast heeft het veel antibacteriële eigenschappen. Daarom reinigt zeep met kokosolie extra goed.  

lepel-kokosolie

Sheaboter

Deze boter kun je gebruiken om je zeep harder te maken. Daarnaast heeft sheaboter verzorgende eigenschappen. Zo draagt het bij aan de elasticiteit van de huid. Je kunt in plaats van sheaboter ook mangoboter in je zeep gebruiken, om je huid te helpen herstellen.

Cacao boter

Deze luxe boter is heel zacht voor de huid. Het smelt in het warme water en maakt je huid zijdezacht. Ik vind dit de beste boter voor een hard stuk zeep. 

lepel-kokosolie

Castor olie

Stroperige, vochtinbrengende olie. Zorgt voor een schuimend stuk zeep. 

Zoete amandelolie

Een luxe olie voor zeep. Zoete amandelolie is mild en uitermate geschikt voor de gevoelige huid.

Etherische olie

Met etherische olie kun je de zeepjes lekker laten ruiken. Daarnaast hebben etherische oliën speciale eigenschappen. Gebruik wel 100% natuurlijke etherische olie. Deze koop je bijvoorbeeld bij Natural Heroes. Etherische olie is duur, maar je kunt in tegenstelling tot parfum, altijd de herkomst van de ingrediënten achterhalen. Bij parfum is dat het geheim van de smid, waardoor je eigenlijk geen idee hebt wat het eigenlijk is en wat het met je huid doet. 

etherische olie

Overige ingrediënten

Klei

Ik ben fan. Klei kleurt je zeep en voegt vaak ook een extra reinigende werking toe. Het enige nadeel is dat het kleurenpalet beperkt is. Je hebt dus een beetje creativiteit nodig. 

Kruiden & bloemen

Gedroogde kruiden en bloemen zijn leuk voor je zeep. Ze vrolijken de boel een beetje op en kunnen textuur en extra eigenschappen aan je zeep toevoegen. Versier bijvoorbeeld je zeep met lavendel of goudsbloem of kleur je zeep met brandnetelpoeder, voor een mooie groene kleur. 

Scrubs 

Gebruik bijvoorbeeld gemalen walnootschil of maandzaad (met mate). Havermout is fijn voor de gevoelige huid en heeft een zeer mild scrubbend effect. 

gedroogde-bloemen

 

Zeep ingrediënten kopen

Zeep ingrediënten kopen doe je in de supermarkt, de reformzaak of bij webwinkels. Check in de supermarkt altijd de houdbaarheidsdatum van de olie. ‘Oude’ oliën kunnen de houdbaarheid van je zelfgemaakte zeep aanzienlijk verkorten. Zeep dus het liefst met verse oliën.

Als je net begint met zeep maken – kun je gemakkelijk een klein fortuin uitgeven. Ook ik heb me daar schuldig aan gemaakt. En eerlijk is eerlijk: je hebt niet veel nodig om aan de slag te gaan. Probeer dus de verleiding te weerstaan om gelijk allemaal dure spullen aan te schaffen. Een staafmixer, vind ik daarentegen, vind ik wel een goede investering. Op deze pagina staan mijn favoriete verkoopadressen voor zeepingrediënten. 


Zo! Nu weet je al een stuk meer over zeep maken. In het volgende deel behandel ik iets belangrijks: veiligheid. Zorg dus dat je dit artikel niet overslaat. 

Basiscursus zeep maken

#1 Benodigdheden
#2 ingrediënten
#3 Veiligheid
#4 Stappenplan
#5 RECEPTEN
CategorieënBasiscursus Beginner

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *