Zeep maken is scheikunde. Elke olie heeft zijn eigen verzepingsratio, oftewel de hoeveelheid loog die nodig is om 1 gram olie in 1 gram zeep om te zetten. In dit blog vertel ik je alles over verzepingsratio’s en wat overvetten precies is.

Zeepformule

Bij het zeep maken volgens de koude methode, ziet de wiskundige formule er als volgt uit:

[row cols_nr=”2″][col size=”12″ column_style=”boxed”]

(hoeveelheid olie) x (SAP-waarde) = benodigde hoeveelheid NaOH

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[/col][/row]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Een voorbeeld is 250 g olijfolie x 0,134= 33,5 gram natriumhydroxide (NaOH). Er is dus 33,5 gram natriumhydroxide nodig om 250 g olijfolie te verzepen.

Als je de exacte hoeveelheid natriumhydroxide gebruikt die je nodig hebt om de exacte hoeveelheid zeep te maken zonder dat er iets overblijft, krijg je 0% overvet. Je hebt dan een zeep die enkel reinigt, maar je wilt vast liever een zeep die reinigt én verzorgt. Daarom zorg je er als zeepmaker voor dat je wat overgebleven vetten in je recept hebt, die niet reageren op de natronloog. Dit kan variëren van 5 tot 20% overvet. De extra vette zeep helpt het natuurlijke vetlaagje van de huid te herstellen.

De extra vette zeep helpt het natuurlijke vetlaagje van de huid te herstellen.

Zeep overvetten zo werkt dat

Zeepcalculator

De beste manier is om je zeeprecept te bereken, is deze door een zeepcalculator te halen. Het enige wat je hoeft te doen, is het gewenste percentage overvet te selecteren en de tool doet de rest. Mijn favoriete rekentools zijn SOAPcalc.net en de Lye Calculator van Bramble Berry. Werfzeep heeft ook een handige zeepcalculator.

In mijn recepten gebruik ik meestal 5%-6% overvet, omdat je hiermee een romige zeep maakt, zonder dat het te zacht wordt of dat het minder gaat schuimen.

Het hangt ook af van het zeeprecept. Zo gebruik je bijvoorbeeld 20% overvet voor een zoutzeep met kokosolie, zodat deze de huid niet uitdroogt.

Verzepingsratio’s

Plantaardige oliën en boters hebben verschillende verzepingsratio. Daarom moet je het hele recept opnieuw door een rekentool halen, wanneer je de ene olie in het recept door een andere olie vervangt. Binnenkort zal ik een lijst publiceren op dit blog met de verzepingsratio’s van de verschillende oliën. Stay tuned!

handen wassen

Vraag & antwoord

Waar staat de term verzeping voor?

Soms zie je op de ingrediëntenlijst van een natuurzeep “verzeepte olijfolie” of  “verzeepte kokosolie” staan. Verzeept is een term die wordt gebruikt voor de vetten of oliën die een chemische reactie zijn aangegaan met de natronloog. Wanneer het loogwater aan de vloeibare vetten wordt toegevoegd, reageren de vetten op de natriumhydroxide. Deze chemische reactie heet verzeping.

Wat is SAP?

SAP is de Engelse afkorting voor saponification value.  Vrij vertaald: verzeperingsratio. Het is de hoeveelheid natronloog die nodig is om 1 gram plantaardige olie of boter volledig te verzepen. De verzepingsratio van zonnebloemolie is bijvoorbeeld 0,134. Dit betekent dat er 0,134 gram natriumhydroxide nodig is om 1 gram zonnebloemolie om te zetten in zeep. Een speciale loog rekentool berekent automatisch de juiste verzekeringsratio.

Wat gebeurt er als ik te veel of te weinig natriumhydroxide gebruik?

Als je te veel natrium hydroxide gebruikt, dan wordt de PH-waarde te hoog. De zeep gaat dan jeuken of irriteren op de huid. Heb je te weinig natriumhydroxide gebruikt? Dan is de zeep te zacht. Hij is smeuïg en wordt maar niet hard. Ook niet na een week in de vorm te hebben gezeten. Beginners raad ik aan om 5% overvet te gebruiken. Ga je hoger zitten, dan wordt de zeep een stuk zachter. Je krijgt het dan ook weer moeilijker uit de vorm gehaald.

 


Heeft dit artikel je geholpen? Trakteer me dan op een koffie! 

Buy me a coffeeBuy me a coffee

 

zeep overvetten

CategorieënTips & Tricks FAQ
  1. Sella says:

    Wat een geweldige site en wat een goede uitleg. Ik maak ook al een tijd zelf zeep.En het is verslavend.
    Ik woon in Zuid Spanje en heb zelf olijfbomen dus je snapt mdat het helemaal super is om met mijn eigen olijf olie zeep te maken.
    Ik pers sinds 3jaar zelfs mijn eigen laurierbessen. Ik zag ze toevallig in mijn laurboom zitten en dacht daar moet ik wat mee…Allepo zeep wordt er tenslotte ook mee gemaakt.
    Het is heel veel werk want het is niet een kwestie van simpel persen…
    De laurierbessen hebben een droog en kneus behandeling nodig voordat je ze kunt persen.

    En er komt maar hoogsten 10% olie uit.Maar voor eigen gebruik genoeg.

    Het is prachtige olie en heerlijke zeep.
    Ik vind het zoo leuk om te lezen dat er veel meer mensen zeep maken .

    1. Jolanda says:

      Wat leuk om te horen Sella! Dat doet me goed. Je bent inderdaad lang niet de enige die zeep maakt ;). Dat is ook wel het voordeel van internet: dan kom je weer makkelijker in contact met mensen die dezelfde interesse delen.

      Dan is het inderdaad super om je eigen Aleppo zeep te maken from scratch.

      Wel bijzonder dat je een aantal jaren terug de laurierbessen in de boom zag zitten en daardoor op het idee kwam om je eigen Aleppo zeep te maken.
      Het klinkt wel als een arbeidsintensief proces, maar het zal vast een prachtige zeep opleveren met veel actieve stoffen.

      En kom natuurlijk graag een keer buurten in Spanje (zeker na deze regenachtige zomer in Nederland). Ik hoop dat ik eind september naar Valencia kan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *